receptovia · Leki · Asertin
Selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) · Rp
Asertin w leczeniu: czym jest sertralina, jak działa i jak przedłużyć receptę
Asertin to lek przeciwdepresyjny z sertraliną, czyli selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Wskazania obejmują depresję, napady paniki, natręctwa (ZO-K), fobię społeczną oraz stres pourazowy (PTSD). Wydaje się go wyłącznie na receptę (Rp), a poniżej przejdziesz przez niego przystanek po przystanku: od mechanizmu działania, przez skutki uboczne, po kontynuację leczenia.
Przystanki w tekście
- Przystanek 1: co kryje się pod nazwą Asertin
- Przystanek 2: w jakich zaburzeniach lekarz sięga po Asertin
- Czy Asertin uspokaja i dla kogo nie jest przeznaczony
- Przystanek 3: Asertin 50 i Asertin 100 w opakowaniu
- Skutki uboczne: co mówi tabela z ChPL
- Częste dolegliwości i sygnały alarmowe
- Kiedy Asertin odpada albo wymaga szczególnej ostrożności
- Alkohol, prowadzenie auta i obsługa maszyn
- Psychotrop, uzależnienie i odstawianie sertraliny
- Przystanek 4: odpowiedniki Asertinu i koszt w aptece
- Przystanek 5: recepta na Asertin w kontynuacji leczenia
- Ile ważna jest e-recepta i gdzie złożyć wniosek
- Substancja czynna
- Inne preparaty z tą substancją
- Źródła
Przystanek 1: co kryje się pod nazwą Asertin
Asertin to nazwa handlowa, pod którą firma Biofarm wprowadza do obrotu sertralinę w tabletkach powlekanych. Substancja należy do SSRI, czyli leków hamujących ponowne wchłanianie serotoniny przez komórki nerwowe. Serotonina dłużej pozostaje wtedy w przestrzeni między neuronami, co uznaje się za podstawę działania przeciwdepresyjnego i przeciwlękowego.
Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) zaznacza, że sertralina tylko bardzo słabo wpływa na wychwyt noradrenaliny i dopaminy, a do receptorów benzodiazepinowych, histaminowych czy cholinergicznych nie wykazuje powinowactwa. W kontrolowanych badaniach u zdrowych ochotników nie wywoływała sedacji. To ważna różnica wobec leków uspokajających: Asertin nie jest tabletką doraźną na chwilę napięcia, tylko lekiem do regularnego, dłuższego przyjmowania.
Jeśli chcesz poznać samą substancję, wspólną dla wielu preparatów, zajrzyj do opisu sertraliny jako substancji czynnej. Tło całej grupy znajdziesz w przeglądzie inhibitorów wychwytu serotoniny.
Przystanek 2: w jakich zaburzeniach lekarz sięga po Asertin
Zarejestrowane wskazania z punktu 4.1 ChPL obejmują pięć obszarów:
- epizody dużej depresji oraz zapobieganie ich nawrotom;
- lęk napadowy, czyli powracające napady paniki, z agorafobią albo bez niej;
- natręctwa, czyli ZO-K: u dorosłych, a także u pacjentów od 6. do 17. roku życia;
- zespół lęku społecznego, nazywany też fobią społeczną;
- zespół stresu pourazowego (PTSD).
Czy Asertin uspokaja i dla kogo nie jest przeznaczony
Dla niepełnoletnich ChPL przewiduje tylko jedno wskazanie: natręctwa (ZO-K) u pacjentów od 6 do 17 lat. W depresji u dzieci skuteczności nie wykazano, a dla dzieci poniżej 6 lat brak danych. O tym, jak wygląda samo zaburzenie, piszemy w przewodnikach o depresji i o natręctwach.
Pytanie, czy Asertin uspokaja, wraca często. Nie działa jak lek nasenny ani jak benzodiazepina. Napięcie i lęk zmniejszają się stopniowo, w miarę jak lek wpływa na podłoże zaburzenia. Na początku terapii napięcie bywa wręcz chwilowo większe; ChPL wspomina wtedy o akatyzji, czyli nieprzyjemnym przymusie ruchu, przy którym trudno spokojnie siedzieć.
Przystanek 3: Asertin 50 i Asertin 100 w opakowaniu
W Polsce w obrocie są dwie moce Asertinu: tabletki powlekane 50 mg (Asertin 50) oraz 100 mg (Asertin 100). Liczba w nazwie mówi tylko, ile sertraliny zawiera jedna tabletka. Obie wersje mają te same wskazania, więc wyszukiwanie „Asertin 50 na co” prowadzi do tej samej listy zaburzeń co przy mocniejszej tabletce.
Którą moc przyjmujesz i jak często, ustala lekarz na podstawie rozpoznania, odpowiedzi na leczenie i tolerancji leku. Każdą zmianę dawki wprowadza się po rozmowie z nim, nigdy na własną rękę. Według ChPL jedzenie nie wpływa istotnie na wchłanianie tabletek. Tabletka ma w rdzeniu laktozę, więc przy zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy, niedoborze laktazy albo rzadkiej, dziedzicznej nietolerancji galaktozy nie powinno się jej przyjmować. Szczegóły składu podaje ulotka dołączona do opakowania.
Skutki uboczne: co mówi tabela z ChPL
Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są nudności. W zbiorczej analizie badań z placebo ChPL podaje jako bardzo częste (co najmniej 1 osoba na 10):
- nudności (24%) i biegunkę (18%);
- bóle głowy (21%);
- bezsenność (19%);
- suchość w ustach (14%);
- zaburzenia wytrysku (14%);
- senność (13%) i zawroty głowy (11%);
- zmęczenie (10%).
Częste dolegliwości i sygnały alarmowe
Działania częste dotyczą od 1 na 100 do 1 na 10 osób, a tabela w ChPL wymienia wśród nich m.in.: pobudzenie, lęk, nocne koszmary, osłabienie popędu seksualnego, mrowienia, drżenie, zmieniony smak, uderzenia gorąca, kołatania serca, ziewanie, wymioty, niestrawność, zaparcia, bóle brzucha, wzmożone pocenie się, wysypkę, bóle mięśni oraz problemy ze wzwodem. Wiele z nich zależy od dawki i słabnie w dalszym leczeniu. Zaburzenia seksualne mogą jednak u części osób utrzymywać się nawet po odstawieniu leków SSRI.
Z lekarzem skontaktuj się bez zwłoki, a przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112, jeśli zauważysz:
- myśli o odebraniu sobie życia, wyraźny spadek nastroju albo nasilenie lęku, szczególnie w pierwszych tygodniach terapii i tuż po korekcie dawki;
- silny niepokój ruchowy, przy którym nie możesz usiedzieć ani ustać w miejscu;
- pobudzenie ze splątaniem, obfitym poceniem się, gorączką, sztywnością mięśni i szybkim biciem serca (możliwy zespół serotoninowy);
- nietypowe krwawienia: smoliste stolce, krew w moczu, liczne siniaki;
- ból głowy ze splątaniem, osłabieniem i zaburzeniami równowagi, co może oznaczać niski poziom sodu, szczególnie u osób starszych i przyjmujących leki moczopędne;
- drgawki.
Kiedy Asertin odpada albo wymaga szczególnej ostrożności
ChPL nazywa przeciwwskazanym łączenie sertraliny z nieodwracalnymi inhibitorami MAO (np. selegiliną) oraz z pimozydem. Między ostatnią dawką nieodwracalnego inhibitora MAO a pierwszą tabletką sertraliny potrzebna jest przerwa minimum 14 dni, a przy zmianie w drugą stronę minimum 7 dni. Sertraliny nie należy też stosować razem z moklobemidem ani z antybiotykiem linezolidem, a także u osób z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby.
Połączeń sertraliny z innymi lekami serotoninergicznymi, np. tryptofanem lub dziurawcem, według ChPL należy unikać, jeśli to możliwe, a pacjenta biorącego tryptany przeciwmigrenowe trzeba obserwować. Ostrożność i kontrola obowiązują przy licie, fenytoinie i warfarynie oraz przy lekach wpływających na płytki krwi, takich jak NLPZ i kwas acetylosalicylowy, bo razem z SSRI zwiększają ryzyko krwawień. U chorych na cukrzycę sertralina może zmieniać kontrolę glikemii. U osób ze schizofrenią może nasilić objawy psychotyczne, a przy niestabilnej padaczce jej stosowania należy unikać.
W ciąży ChPL nie zaleca sertraliny, chyba że stan kobiety tego wymaga, a korzyść przeważa nad ryzykiem; noworodek matki leczonej pod koniec ciąży wymaga obserwacji. Podobnie jest przy karmieniu piersią: ChPL odradza lek, o ile lekarz nie uzna, że korzyści są większe niż ryzyko. Jeśli planujesz ciążę albo w niej jesteś, powiedz mu o tym, zanim cokolwiek zmienisz.
Alkohol, prowadzenie auta i obsługa maszyn
ChPL wprost nie zaleca picia alkoholu w czasie leczenia sertraliną. To, że u zdrowych ochotników sertralina nie wzmacniała działania alkoholu na sprawność psychomotoryczną, niczego tu nie zmienia. Według ChPL przypadki śmiertelnego przedawkowania sertraliny wiązały się przeważnie z równoczesnym zażyciem alkoholu albo innych leków.
Sertralina w badaniach klinicznych nie pogarszała sprawności psychomotorycznej. Mimo to według ChPL trzeba cię uprzedzić, że każdy lek wpływający na psychikę może obniżać sprawność za kierownicą i przy pracy z maszynami. Skoro senność i zawroty głowy należą do działań bardzo częstych, za kierownicę wsiadaj dopiero wtedy, gdy wiesz, jak reagujesz na lek, zwłaszcza w pierwszych dniach i po każdej zmianie dawki.
Psychotrop, uzależnienie i odstawianie sertraliny
W mowie potocznej „psychotropem” bywa każdy preparat wpływający na psychikę, więc w tym sensie Asertin też nim jest. Formalnie sertraliny nie ma jednak w wykazie substancji psychotropowych, a Asertin ma zwykłą kategorię Rp, bez dodatkowych ograniczeń, które obejmują benzodiazepiny czy leki na ADHD.
Według ChPL nie wykazano, by sertralina powodowała skłonność do nadużywania. W badaniu porównawczym nie dawała uczestnikom euforii ani satysfakcji z przyjęcia leku, które wyraźnie częściej zgłaszali po alprazolamie i d-amfetaminie. W tabeli działań niepożądanych uzależnienie od leku figuruje wśród zdarzeń rzadkich.
Czym innym są objawy odstawienia. W badaniach klinicznych zgłosiło je 23% osób kończących przyjmowanie sertraliny wobec 12% osób, które dalej ją brały. Typowe objawy to zawroty głowy, zaburzenia czucia (np. mrowienia), kłopoty ze snem i bardzo żywe sny, pobudzenie albo lęk, nudności, drżenie oraz ból głowy. Przeważnie ustępują po dwóch tygodniach, ale u niektórych ciągną się 2-3 miesiące, a nawet dłużej.
Jak więc odstawić Asertin? Wyłącznie razem z lekarzem. ChPL zaleca stopniowe zmniejszanie dawki przez kilka tygodni lub miesięcy, dopasowane do potrzeb pacjenta. Nie przerywaj leczenia nagle, nawet jeśli czujesz się już dobrze.
Przystanek 4: odpowiedniki Asertinu i koszt w aptece
Tę samą substancję czynną zawierają między innymi Zoloft, Setaloft, Stimuloton i Asentra, a także preparaty sprzedawane pod nazwą sertraliny. Różnić się mogą dostępnymi mocami, substancjami pomocniczymi i ceną. Jeżeli farmaceuta zaproponuje inny preparat, upewnij się, że moc tabletki jest taka sama, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza. Jak wygląda taka zamiana przy okienku, wyjaśnia przewodnik o odpowiedniku leku w aptece.
Cena Asertinu zależy od mocy, wielkości opakowania i od tego, czy w twoim wskazaniu przysługuje refundacja. Ile dopłacisz teraz, podpowie farmaceuta albo obwieszczenie Ministra Zdrowia z wykazem leków refundowanych. Nie wpisujemy tu kwot, ponieważ każde nowe obwieszczenie może je zmienić.
Przystanek 5: recepta na Asertin w kontynuacji leczenia
Asertinu nie kupisz bez recepty. Oferty w sieci, które to obiecują, pochodzą z nielegalnych źródeł i niosą ryzyko podróbki o nieznanym składzie.
Postawienie diagnozy i wybór pierwszego leku należą do psychiatry, który widzi cię na wizycie. W receptovia złożysz wniosek wyłącznie o przedłużenie leczenia, które już trwa i jest udokumentowane. Podstawą jest art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty: lekarz może wypisać receptę potrzebną do dalszej terapii bez ponownego badania, gdy przemawia za tym stan zdrowia opisany w dokumentacji medycznej. Przebieg wygląda tak:
- Etap 1: zbierz dokumentację, czyli kartę z wizyty lub wypis oraz nazwę i moc leku, który przyjmujesz.
- Etap 2: wypełnij formularz z wywiadem o przebiegu leczenia, samopoczuciu i innych lekach.
- Etap 3: lekarz analizuje wniosek, a o brakujące szczegóły pyta cię na czacie; nadzór medyczny sprawuje lek. Damian Wojno (PWZ 3211301).
- Etap 4: lekarz podejmuje decyzję i może odmówić, na przykład gdy leczenie wymaga zmiany albo wizyty u psychiatry; opłata dotyczy oceny wniosku, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
- Etap 5: jeśli lekarz wystawi e-receptę, realizujesz ją w aptece kodem i numerem PESEL.
Ile ważna jest e-recepta i gdzie złożyć wniosek
Prawo farmaceutyczne (art. 96a) daje na wykupienie recepty najwyżej 30 dni, a w przypadku e-recepty 365 dni. Osobne limity obejmują antybiotyki (7 dni) oraz substancje psychotropowe i środki odurzające (30 dni). Sertralina nie należy do tej ostatniej grupy.
Formularz znajdziesz na stronie wniosku o kontynuację leczenia psychiatrycznego. Gdy samopoczucie wyraźnie spada, nie odkładaj pomocy do czasu nowej recepty: zapisz się do psychiatry, a gdy życie jest bezpośrednio zagrożone, wybierz 112.
Substancja czynna
- Sertralina Sertralina (SSRI): depresja, lęk napadowy, ZO-K, lęk społeczny i PTSD
Inne preparaty z tą substancją
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Asertin 50 (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Asertin 50 (URPL)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Jak wygląda wniosek o receptę na Asertin
Otwierasz wniosek
Wpisujesz preparat: Asertin.
Uzupełniasz opis
Podajesz dane, schemat przyjmowania i przechodzisz krótki wywiad o zdrowiu.
Opłacasz konsultację
Kwota 250,00 zł, BLIK-iem albo kartą.
Lekarz weryfikuje wniosek
Lekarz ocenia wniosek i może dopytać na czacie.
Odbierasz kod
Przy decyzji pozytywnej kod przychodzi e-mailem.
Sprawa psychiatryczna. Asertin prowadzimy osobną usługą, w której lekarz sprawdza przebieg dotychczasowego leczenia. Usługa obejmuje kontynuację terapii, nie jej start.
Rejestr
Wpis do RPWDL, czyli działalność lecznicza pod nadzorem wojewody.
Nadzór medyczny
Sprawy prowadzi lek. Damian Wojno, PWZ 3211301.
Postój u lekarza
Lekarz czyta zgłoszenie i może dopytać na czacie.
Opłata
Płacisz za ocenę wniosku przez lekarza. Zwrot, jeśli zrezygnujesz przed oceną.
Pytania do tego wpisu
Na jakie dolegliwości lekarz przepisuje tabletki Asertin?
Asertin leczy epizody dużej depresji i zapobiega ich nawrotom. Kolejne wskazania w ChPL to napady paniki (z agorafobią albo bez), natręctwa, fobia społeczna i PTSD. Między 6. a 17. rokiem życia lek stosuje się tylko w ZO-K. Czy to właściwy wybór w twoim przypadku, ocenia lekarz prowadzący, opierając się na diagnozie.
Asertin to psychotrop czy zwykły lek na receptę?
W sensie prawnym nie. Sertralina nie figuruje na liście substancji psychotropowych, a Asertin wydaje się na zwykłą receptę (Rp), tak jak większość antydepresantów. Psychotropem bywa nazywany tylko potocznie, bo działa na psychikę. Nie obejmują go więc zasady dla benzodiazepin czy leków na ADHD, na przykład 30-dniowy termin realizacji recepty na substancje psychotropowe.
Czy przy dłuższym braniu Asertinu grozi uzależnienie?
Z ChPL wynika, że sertralina nie wykazała potencjału do nadużywania, a w badaniu porównawczym nie wywoływała euforii. Uzależnienie od leku figuruje w tabeli jako zdarzenie rzadkie. Częstsze są objawy odstawienia: zawroty głowy, mrowienia, bezsenność, lęk czy nudności, zwłaszcza po nagłym przerwaniu. Z tego powodu lek odstawia się powoli, krok po kroku, i zawsze razem z lekarzem.
Jakie zamienniki Asertinu znajdziesz w aptece?
Sertralinę zawierają też między innymi Zoloft, Setaloft, Stimuloton i Asentra oraz preparaty z nazwą substancji. To ta sama substancja czynna, ale preparaty mogą różnić się mocami, substancjami pomocniczymi i ceną. Przy zamianie sprawdź, czy moc tabletki się zgadza. Przejście na inny lek przeciwdepresyjny to już decyzja lekarza, nie apteki.
Czy w trakcie leczenia Asertinem wolno pić alkohol?
ChPL nie zaleca picia alkoholu w czasie stosowania sertraliny. Choć w badaniu na zdrowych ochotnikach lek nie nasilał działania alkoholu na sprawność psychomotoryczną, zgony po przedawkowaniu dotyczyły głównie sytuacji, w których łączono sertralinę z alkoholem lub innymi lekami. Gdy rezygnacja z picia sprawia ci kłopot, nie odstawiaj tabletek samodzielnie, tylko zgłoś to lekarzowi.
Po ilu dniach albo tygodniach widać efekt Asertinu?
Pierwsze oznaki działania ChPL dopuszcza już w ciągu 7 dni, jednak na pełny, utrwalony efekt trzeba poczekać dłużej, zwłaszcza przy natręctwach (ZO-K). W depresji terapia ma według ChPL trwać co najmniej pół roku, tak by objawy się wycofały. Brak wyraźnej poprawy w pierwszych tygodniach nie jest powodem do samodzielnej zmiany dawki.
Pozostałe wpisy - Selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- Escitalopram SSRI: wskazania z ChPL, czas działania, skutki uboczne, odstawienie i kontynuacja
- Paroksetyna Paroksetyna (SSRI): depresja, zaburzenia lękowe, OCD i PTSD
- Citalopram Citalopram (SSRI): depresja i zespół lęku napadowego, tabletki na receptę
- Zoloft Sertralina (SSRI): depresja, lęk napadowy, OCD, lęk społeczny i PTSD
Ten wpis objaśnia przebieg wniosku i celowo pomija dawkowanie oraz zalecenia terapeutyczne. Preparat ma kategorię wydania Rp, a o jego zastosowaniu przesądza lekarz. Zanim sięgniesz po opakowanie, przeczytaj dołączoną do niego ulotkę.
Redakcja receptovii - recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301 · Publikacja: 2026-10-29
Zanim zaczniesz albo zmienisz dawkę. Na początku leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój, a u części osób także myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić - dotyczy to zwłaszcza osób poniżej 25. roku życia. W tym okresie potrzebna jest szczególna obserwacja, także przez bliskich. Przy nasileniu takich myśli skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem. Kryzys psychiczny: 116 123 (całodobowo). Zagrożenie życia: 112.